Van wie is Nederland?

Bekijk de toelichting van Onderzoeker Research Diane Stiemer

Nederland in cijfers

Nederland en de Noordzee hebben in totaal een oppervlakte van 49.322 km2, verdeeld over 8,4 miljoen percelen. Het grootste deel van Nederland is landbouwgrond, gevolgd door water en natuur. In totaal heeft Nederland 4,4 miljoen eigenaren. De overheid is de grootste eigenaar, gevolgd door de particuliere eigenaren.

Landbouw

• In totaal is er 20.214 km2 landbouwgrond. Dat is meer dan de helft van ons land, als je de Noordzee niet meerekent. Landbouw is bijvoorbeeld akkerland, grasland en kassen.
• De landbouwgrond is erg versnipperd verdeeld over 280.000 eigenaren. Ongeveer 64% van de landbouwgrond is van particulieren. In Overijssel en Gelderland ligt de meeste landbouwgrond van particulieren.
• Kerkelijke organisaties hebben weinig grond. Maar 89% van de grond die ze hebben is landbouwgrond.

Water

• In totaal is er 15.598 km2 water. Dat is maar liefst 32% van Nederland, maar daarvan is precies de helft Noordzee. Bij water rekenen we ook meren en sloten mee.
• Het water is verdeeld over bijna 12.000 eigenaren, vooral de overheid, natuurorganisaties en waterschappen. De grootste 10 eigenaren bezitten 96% van ons water.
• De overheid is de grootste eigenaar van water. Dat komt doordat zij de Noordzee, Waddenzee en het IJsselmeer bezit. In Limburg hebben bedrijven 22% van het water, vooral voor zandwinning en projectontwikkeling.

Natuur

• In totaal is er 5.847 km2 natuurgebied. Dat is bijna 12% van Nederland. Dit zijn alle natuurgebieden en nationale parken, maar ook bijvoorbeeld de bossen en duinen.
• De natuur is verdeeld over bijna 60.000 eigenaren. De grootste eigenaren zijn Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de overheid. In Overijssel en Noord-Brabant bezitten particuliere eigenaren in verhouding veel natuur.
• De meeste natuur ligt in Gelderland, in totaal bijna 1.400 km2. Dit is vooral de Veluwe. De plaatsen met de meeste natuur zijn Otterlo, Beekbergen en Nunspeet.

Bebouwde kom

• In totaal is er 4.394 km2 bebouwde kom, dat is 9% van Nederland. Dit zijn 6 miljoen percelen, wat 70% van alle percelen is. De bebouwde kom is alles binnen de plaatsnaamborden.
• De bebouwde kom is verdeeld over bijna 4 miljoen eigenaren. Gemeenten bezitten 46% van de bebouwde kom. Ook particulieren en woningcorporaties bezitten veel.
• Almere, Amsterdam en Den Haag zijn de plaatsen met de grootste bebouwde kom.

Bedrijventerreinen

• In totaal is er 1.122 km2 bedrijventerrein, dat is 2,3% van Nederland. Dit zijn maar liefst 300.000 percelen. Ook vliegvelden en havens vallen hieronder.
• De bedrijventerreinen zijn verdeeld over 120.000 eigenaren. Waarvan meer dan de helft bedrijven zijn.
• Gemeenten hebben 25% van de bedrijventerreinen. Vooral Rotterdam en Amsterdam hebben veel bedrijventerreinen, dit komt door de havengebieden. Daar hebben ze veel grond uitgegeven met erfpacht. Met een erfpacht geeft de gemeente het recht om de grond te gebruiken weg aan een bedrijf. Het bedrijf betaalt daar een bedrag voor.

Infrastructuur

• In totaal is er 846 km2 infrastructuur, dat is ongeveer 2% van Nederland. Infrastructuur zijn wegen en treinsporen. Wegen en treinsporen binnen de bebouwde kom hebben we hier niet meegerekend.
• Infrastructuur is vooral van de overheid. Dat gaat dan om de lokale wegen van de gemeente en de rijks- en provinciale wegen. Deze overheden bezitten 80% van de infrastructuur.
• Wat opvalt is dat waterschappen daarna de meeste infrastructuur hebben, met 11% van het totaal. Vooral in de kustprovincies zoals Noord-Holland, Zuid-Holland, en in Zeeland zelfs 74% van alle infrastructuur. Dit zijn vaak dijken en dijkwegen.

Recreatieterreinen

• In totaal is er 427 km2 recreatieterrein, dat is ongeveer 1% van Nederland. Dit zijn bijvoorbeeld vakantieparken, maar ook sportterreinen, dierentuinen, attractieparken of recreatieplassen. Een derde hiervan is van bedrijven.
• Ongeveer een kwart van de recreatieterreinen is van de overheid. Het rijk is een grote eigenaar van recreatiegebied in Friesland en Zeeland rond de kuststreek. Ook Staatsbosbeheer, gemeenten, provincies en recreatieschappen zijn vaak eigenaar van recreatieterreinen. Bijvoorbeeld plassen, parken en wandelgebieden.
• In Overijssel en Drenthe is met zo’n 30% veel recreatiegrond van particulieren. Daar staan op vakantieparken veel particuliere vakantiewoningen. In de rest van Nederland is dit aandeel veel lager, tussen 10 en 20%.

Over dit onderzoek

• Dit onderzoek is geschreven door Diane Stiemer en Matthieu Zuidema. Zij zijn onderzoekers bij het Kadaster.
• Het Kadaster houdt bij welke grond van wie is, en waar de grenzen liggen. Dat gebeurt door het land op te delen in percelen. Dit zijn afgebakende stukjes grond met een eigenaar, of meerdere eigenaren. Elk perceel hebben we in dit onderzoek in 1 van 7 groepen ingedeeld: landbouw, water, natuur, bebouwde kom, infrastructuur, bedrijventerrein en recreatieterrein.
• De 4,4 miljoen eigenaren zijn voor dit onderzoek verdeeld over 13 categorieën.
• Dat iemand eigenaar is, wil niet zeggen dat diegene de grond ook gebruikt. Bij huurwoningen verhuurt de eigenaar het aan iemand anders. Ook bij landbouwgrond kan de eigenaar iemand anders de grond laten gebruiken. En soms is sprake van erfpacht.
• Ook kan iemand eigenaar zijn van een woning die niet op de begane grond van een gebouw ligt. Bijvoorbeeld een appartement. Deze appartementseigenaren hebben we niet meegenomen in dit onderzoek.

Meer informatie

Wilt u meer weten over de woningmarkt, onderzoeken lezen of contact opnemen met onze expert woningmarkt? Bekijk dan de pagina Woningmarkt.