Geschiedenis van het Kadaster

Het Kadaster is opgericht in 1832 en bestaat dus al meer dan 185 jaar. In al die jaren is er veel veranderd. Het Kadaster begon met landmeten onder invloed van Napoleon en groeide uit tot het zelfstandig bestuursorgaan dat het nu is. 

Geschiedenis in vogelvlucht

In 1810 wordt Nederland ingelijfd bij Frankrijk, met als gevolg dat de grondbelasting wordt ingevoerd. Voor die belasting wordt gestart met opmeten, schatten en tenaamstelling van grondeigendom. Daarmee begint de opbouw van het Kadaster. 

Sinds 1832 bestaat het Kadaster officieel. 6 jaar later worden het Kadaster en de hypotheekbewaring (openbare registers) samengevoegd. 

Al vrij snel na de invoering van het Kadaster blijkt dat de kwaliteit van de kadastrale kaarten niet goed is en dat de kaarten van gemeenten niet op elkaar aansluiten. Vanaf 1885 wordt daarom een landelijk Rijksdriehoeksnet opgebouwd. Dit is nodig om de kwaliteit van het kaartmateriaal te verbeteren en op peil te houden. 

Mijlpalen in de geschiedenis van het Kadaster

Wat zijn de belangrijkste mijlpalen in de geschiedenis van het Kadaster?

Bekijk het overzicht op de pagina Mijlpalen in de geschiedenis

Geschiedenis van de topografie

Sinds 1815 verzamelt en ontsluit de Nederlandse overheid geografische informatie. Dat is informatie over bijvoorbeeld de ligging van wegen, water, bebouwing en landbouwgrond.

Lees meer op de pagina Geschiedenis van de topografie

Herkomst 'Kadaster' en museum

Wat is oorsprong van het woord ‘Kadaster’? En wat waren vroeger de werkwijze en gebruikte materialen bij het Kadaster?

Waar komt de naam 'Kadaster' vandaan?

De naam Kadaster komt van het Franse ‘Cadastre’ en het Latijnse ‘Catastrum’. Die laatste term zou kunnen komen van het Byzantijns-Griekse ‘Katastichon’. Dat betekent lijst, en is afgeleid van ‘Kata’(van boven naar beneden) en ‘Stichos’ (rij, gelid). Een andere verklaring is dat het afstamt van het Latijnse ‘Capistratum’. Dat is een Romeinse belasting gebaseerd op het bezit van onroerend goed. 

Het Kadastermuseum

Veel schatten uit de Kadastergeschiedenis zijn bewaard gebleven. U kunt ze bekijken in ons museum. We laten u daar graag zien hoe in vroegere tijden gewerkt werd. 

Een lijst van de complete inventaris van het Kadastermuseum kunt u gratis aanvragen.

Het bezoekadres van het museum is Mr. E.N. van Kleffenstraat 8, 6842 CV Arnhem.  

Vraag een afspraak of informatie aan via het formulier