Coördinaten in het Stelsel van de Rijksdriehoeksmeting
Voor plaatsbepaling en opslag van geo-informatie worden coördinaten gebruikt. Het Stelsel van de Rijksdriehoeksmeting (RD) is het nationale geprojecteerde coördinatenstelsel van Europees Nederland voor x- en y-coördinaten in meters. RD is onderdeel van de Nederlandse geodetische infrastructuur.
Coördinaten
Coördinaten leggen de locatie van objecten vast. Denk aan posities voor navigatie van een voertuig, of de weergave van een hoekpunt van een gebouw, een weg- of waterkant op een kaart. Zo kunnen we locaties op, onder en boven het aardoppervlak nauwkeurig aanduiden. Wereldwijde coördinaten zijn in graden noorderbreedte en oosterlengte en veranderen in Nederland jaarlijks 2,4 cm door het bewegen van de continenten. Daarom gebruiken in Nederland veel organisaties RD-coördinaten, in meters. Dat is makkelijker. De voor RD gebruikte kaartprojectie zorgt voor zo klein mogelijke vervormingen binnen Nederland.
De x-as en y-as
Een x- en een y-coördinaat in RD geven de afstanden aan tot twee loodrecht op elkaar staande assen. De x-as loopt van west naar oost. De y-as loopt van zuid naar noord. Vroeger sneden deze assen elkaar in Amersfoort. Om praktische redenen zijn de assen verschoven. Daardoor zijn de coördinaten op land in Nederland altijd positief en is de x-coördinaat altijd kleiner dan de y-coördinaat.
Referentiepunten
Bij het inwinnen van geo-informatie met landmeetkundige metingen en luchtfoto’s hebben landmeters en kartografen referentiepunten met bekende coördinaten nodig. Voor de komst van GPS en andere Global Navigation Satellite Systems (GNSS) gebruikten zij vooral richtpunten, zoals torenspitsen en signaalbakens op heuveltoppen. Tegenwoordig gebruiken zij vooral GNSS-referentiestations en RD-stenen of grondankers.
Onze Lieve Vrouwentoren Amersfoort: centraal punt
De Onze Lieve Vrouwentoren in Amersfoort is het centrale punt van de Rijksdriehoeksmeting. In de volgende video leggen we uit waarom de toren centraal staat in het Stelsel van de Rijksdriehoeksmeting.