Verkaveling Olst-Wesepe slaagt dankzij nieuwe aanpak

Betere bereikbaarheid van boerenbedrijven, betere waterberging, hogere verkeersveiligheid. En de kosten zijn miljoenen euro’s lager dan bij een reguliere verkaveling. Hoe de nieuwe aanpak ‘Verkavelen voor Groei’ werkte in Olst-Wesepe. Voorzitter van de verkavelingscommissie, Gerrit Tuten, wandelt samen met Kadasteradviseur Derk Makkinga nog eens langs de vruchten van ‘hun’ project. 

Versnipperde landbouwstructuur

De landbouwstructuur in het gebied Olst-Wesepe was niet in orde. Veel boeren hadden meerdere kavels op afstand van hun bedrijf liggen. Wanneer de gronden niet aaneengesloten liggen of op afstand van het bedrijf, kost dit de boer veel tijd en geld. Bovendien levert landbouwverkeer op de openbare weg onveilige situaties op. En schade aan wegen en bermen. Al in 1980 en begin jaren 90 waren er vergevorderde verkavelplannen. Steeds liep het vast om diverse redenen. De verkaveling kreeg echter een nieuwe kans met commissievoorzitter Gerrit Tuten, ook voorzitter van LTO Salland. 

Nieuwe aanpak: Verkavelen voor Groei

Het was zaak de juiste aanpak te vinden om snel zoveel mogelijk boeren over de streep te trekken. Normaal gesproken bij een wettelijke ruilverkaveling inventariseert het Kadaster de wensen van de belanghebbenden, maakt een ruilplan en legt hun dit ter inzage voor. Tuten, de voormalige Dienst Landelijk Gebied en Kadaster bedachten een andere vorm: Verkavelen voor Groei. Per deelgebied werden clustergesprekken gehouden met 10 tot 20 belanghebbenden. Elk ruilvoorstel konden zij bespreken met de kavelcommissie en buren. Zo ontstond direct een gedragen ruilplan.

Belangrijkste winstpunten

“Er is 800 hectare van eigenaar verwisseld”, aldus Tuten. “De huiskavels zijn behoorlijk vergroot en de verkeersveiligheid is enorm toegenomen. Er zijn veel minder verkeersbewegingen met groot materieel nodig.” Tijdens een rondgang door het gebied laat hij zien hoe ver een boer met zijn tractor moest rijden om bij een kavel te komen. Daarbij is ook te zien hoe ruim 40 hectare landbouwgrond is vrijgemaakt voor waterberging. 

Vele miljoenen goedkoper dan reguliere verkaveling

Deze sobere verkaveling is ook een toonbeeld van hoe de kosten in de hand gehouden kunnen worden. Makkinga: “Verkavelingen van die omvang waren bij de oude verkavelingsaanpak vele miljoenen euro’s duurder. De verkaveling van Gerrit en mij heeft totaal slechts ongeveer 3 miljoen gekost en heel veel opgeleverd voor zowel boeren, natuur als milieu.”

Hoe werkt de nieuwe verkavelaanpak?

Vroeger duurde een wettelijke verkaveling vaak wel 20 jaar. Nu 4 jaar. Waardoor zijn tijd en kosten bespaard? Makkinga: “Vanaf het begin hebben commissie, eigenaren, gemeenten en het waterschap nauw samengewerkt. Daardoor was het ruilplan voor niemand een verrassing. In andere projecten zijn er naast de boerenbelangen ook belangen van instanties als natuurorganisaties. Vaak grijpen instanties dit aan om veel van hun doelen te realiseren binnen de kosten van het project. Die kosten komen normaal gesproken voor rekening van de staat of de provincie. In deze sobere verkaveling is de grond vrij gemaakt om de doelen van instanties te realiseren. Maar zij moeten de grond en inrichting zelf betalen. Er waren dan ook weinig andere doelen dan ‘grond vrij maken’ opgenomen in dit project. Hoe meer doelen in het gebied, hoe meer beroering en weerstand. Veel bezwaren en rechtszaken kosten veel geld en tijd. Nu zijn er weinig zienswijzen en beroepen ingediend.”

Lees meer over Verkavelen voor groei