Herverkaveling Nieuw-Schoonebeek realiseert meerdere doelen

Minder verdroging en stikstofuitstoot, meer ruimte voor agrarische bedrijven en natuur

Hoe zorg je ervoor dat een uniek veengebied in Drenthe niet verdroogt? Een buffer van 220 hectare rond natuurgebied Bargerveen draagt hieraan bij. Ook zorgt het voor minder stikstofuitstoot en ontstaat er meer ruimte voor agrarische bedrijven en kwetsbare natuur. Dit alles is het resultaat van een herverkavelingsproces dat het Kadaster begeleidde.

Nieuw-Schoonebeek in gebiedsinrichting Bargerveen

Het project Nieuw-Schoonebeek in Drenthe is onderdeel van de grotere gebiedsinrichting Bargerveen Schoonebeek. Natura 2000-gebied Bargerveen is een van de laatste hoogveengebieden in West-Europa met een grote rijkdom aan planten en dieren. Door de hoge ligging en lager gelegen agrarische grond kampte het gebied met verdroging. In 1993 al werd nagedacht over hoe dit anders en beter kon.

We hebben een wenszitting gedaan waar alle grondeigenaren hun wensen konden uitbrengen

Gerjan Meijer - senior projectleider Kadaster

Herverkavelingsproces voor gebiedsdoelen

In 2012 werd het Kadaster gevraagd het herverkavelingsproces onder de Wet inrichting landelijk gebied (Wilg) de gebiedsdoelen voor Nieuw-Schoonebeek te realiseren. Wij ondersteunden bij de voorbereiding en uitvoering. “Zo hebben we een wenszitting gedaan waar alle grondeigenaren hun wensen konden uitbrengen”, vertelt senior projectleider Gerjan Meijer. Dit is soms een lastige puzzel, omdat een boer volgens de Wilg er per saldo niet op achteruit mag gaan bij herverkaveling. De onafhankelijke positie van het Kadaster kan hierbij helpen. 

Ruimte voor agrarische toekomst

Meijer begrijpt dat het een complexe situatie is voor betrokkenen: “Je tovert kaarten tevoorschijn waarop staat dat de boeren de grond toch echt kwijt zullen raken. Vergeet niet: het is hier kleinschalige landbouw. Veel boeren dachten: we moeten wat, willen we dit gebied nog een agrarische toekomst geven.” Uiteindelijk lukte het: alle landbouwbedrijven gingen er door herverkaveling op vooruit. 

Samenwerking en vertrouwen

In een groot ruilproject als dit is samenwerking en vertrouwen tussen alle grondeigenaren en organisaties erg belangrijk, want dit zijn vaak langdurige processen. Daarbij is hier nauw samengewerkt tussen het Kadaster, de provincie, het waterschap en andere betrokkenen. Hoewel de herverkaveling Nieuw-Schoonebeek een lange aanlooptijd kende, was het wettelijke traject kort. In 2017 is de laatste planwijziging vastgesteld. De ruilakte werd in 2020 ondertekend, waar bijna de helft van de eigendommen van eigenaar is gewisseld.

Impuls voor de regio

Het resultaat mag er zijn: de gewenste bufferzone is ontstaan, wat uitdroging van het veengebied voorkomt. Meijer is tevreden: “Als je de boeren had onteigend, was de hele landbouw in het gebied Nieuw-Schoonebeek om zeep geholpen. Dat zijn kostbare processen die zomaar 10 jaar lopen. Hier zaten de boeren binnen 3 jaar op hun nieuwe grond.” Verder zijn een schaapskooi en nieuwe fietspaden aangelegd, die goed gebruikt worden. Daarmee heeft de herverkaveling eveneens een impuls gegevens aan het zuidoosten van Drenthe. 

De sleutel tot een veelzijdig gebied

In de gebiedsinrichting Nieuw-Schoonebeek en Bargerveen komen uiteenlopende belangen en gebruiksfuncties bij elkaar. De succesvolle afronding laat zien hoe met de Wilg uiteenlopende gebiedsdoelen efficiënt gerealiseerd kunnen worden, van landbouwstructuurverbetering tot en met natuurbehoud. Voor de komende tijd staat de inrichting van een Ecologische Verbindingszone op het programma. Ook worden wandelpaden en fietsroutes aangelegd in het gebied.

Het project Bargerveen Schoonebeek is een samenwerking tussen provincie Drenthe, Prolander, Staatbosbeheer, gemeente Emmen, Waterschap Vechtstromen, LTO, NAM en Kadaster.

Taak Kadaster bij herverkaveling

Wij voeren specifieke taken uit voor het inrichtingsplan, wettelijke herverkaveling en kavelruil. Dit omdat wij een wettelijke taak hebben: het waarborgen van de rechtszekerheid. Daarnaast is onze informatie over de rechtstoestand van percelen heel belangrijk bij de voorbereiding en uitvoering van landinrichtingsprojecten.

Meer informatie over project Nieuw-Schoonebeek

Lees meer in een interview met onder meer Kadaster-projectleider Gerjan Meijer op de website van Binnenlands Bestuur.

Meer weten? Vraag een gratis verkennend gesprek aan

Wij vertellen u graag meer.