Geschiedenis van de topografie

In 1815 werd de topografie een officieel onderdeel van de Nederlandse overheid. Op 18 februari 1815 werd het Topographisch Bureau opgericht, dat later als de Topografische Dienst onderdeel werd van het ministerie van Defensie. Sinds 1815 tijd verzamelt en ontsluit de Nederlandse overheid geografische informatie: informatie over bijvoorbeeld de ligging van wegen, water, bebouwing en landbouwgrond. De eerste kadastrale tekeningen van het Kadaster, de zogenaamde kadastrale minuutplans, dienden als input voor de eerste topografische kaart. In het filmpje hieronder ziet u Haarlemmermeer in kaarten van 1815 tot 2015.

Kaarten van vroeger tot nu

In 2004 ging de Topografische Dienst samen met het Kadaster. Hiermee haalden wij jarenlange ervaring met het verzamelen van geo-informatie in huis. Met een resultaat om trots op te zijn: 200 jaar topografische kaarten van topniveau. Dit niveau willen we graag behouden en we investeren daarom in innovaties, waar mogelijk in samenwerking met overheden, het bedrijfsleven en de wetenschap. Door nieuwe methoden en technieken hebben gebruikers nog meer plezier van onze kaarten. Deze zijn actueler dan ooit en sinds kort bieden we zelfs een topografische kaart in 3D aan.

Topotijdreis.nl

Op topotijdreis.nl kunt u eenvoudig bekijken hoe een bepaald stukje Nederland er 50, 100 of zelfs 200 jaar geleden uitzag. Door de kaarten van de verschillende jaren te vergelijken is meteen duidelijk hoe Nederland zich heeft ontwikkeld. Zo zijn inpoldering en verstedelijking duidelijk gevisualiseerd. 

Amsterdam van 1820 tot 1970

 
  • 1820: de eerste uniforme landsdekkende kaart serie was de Choro-Topographische Kaart der Noordelijke Provinciën van het Koningrijk der Nederlanden (schaal 1:115.200), kortweg de Kaart van Kraijenhoff.
  • 1870: een topografische kaart op de schaal 1:50.000, met de officiële naam: Topographische en Militaire kaart van het Koningrijk der Nederlanden.
  • 1920: topografische kaart op de schaal 1:50.000
  • 1970: topografische kaart op de schaal 1:50.000

Welke kaarten gebruikt u?

We hebben in onze omgeving dagelijks te maken met kaarten. Neem bijvoorbeeld de stadsplattegrond bij de bushalte of een routekaartje in een uitnodiging. Sinds de komst van internet en navigatiesystemen zijn de toepassingen van kaarten verder uitgebreid. Nu weten we zelfs met één druk op de knop hoe een gebied eruit ziet of waar we ons precies bevinden. Het Kadaster stelt actuele digitale kaarten als open data kosteloos beschikbaar via de website Publieke Dienstverlening Op de Kaart (PDOK). U kunt de bestanden downloaden of bekijken in de PDOK Viewer.

Oude vertrouwde wegenkaart

Maar ondanks het digitale tijdperk is een papieren kaart soms ook nog gewoon handig of mooi. Wist u dat het Kadaster een groot aanbod aan kaarten heeft? U kunt bijvoorbeeld bij ons terecht voor de oude vertrouwde wegenkaart. De topografische kaarten zijn bij uitstek geschikt voor buitenactiviteiten zoals wandelen en fietsen. En wilt u eens bekijken hoe een bepaalde plek er jaren geleden uit zag? Dat kan met behulp van onze historische kaarten, zoals de Postroutekaart uit 1810 of de Krayenhoffkaart, de eerste landsdekkende topografische kaart van Nederland. Leuk om een kijkje te nemen in de geschiedenis van 200 jaar topografie!

Bekijk het overzicht van alle kaarten van het Kadaster