Enschede bouwt met voorlopige grenzen

De gemeente Enschede gebruikt bij bouwprojecten al vijf jaar lang voorlopige kadastrale grenzen. Op een digitale kaart tekent de gemeente, vóór de overdracht aan de nieuwe eigenaren, de nieuwe grenzen in. Het Kadaster vormt op basis van die tekening -volautomatisch- nieuwe percelen. Pas later, als de bouw gerealiseerd is, worden de nieuwe grenzen definitief ingemeten. Hierdoor geeft de kadastrale registratie ook tijdens bouwprojecten een goed beeld van de werkelijkheid. Meer rechtszekerheid voor de eigenaar, maar ook voor andere belanghebbenden zoals de hypotheekbank en de overheid. 

Proefproject

In 2009 is het Kadaster begonnen met het splitsen van percelen op basis van voorlopige kadastrale grenzen (VKG). Het begon met een proef met een klein aantal deelnemers uit het notariaat en de overheid. In de loop van 2011 is deze service, in de vorm van de applicatie Splits, aan alle notarissen en overheden in Nederland ter beschikking gesteld. “Een prima ontwikkeling”, volgens Gerrit Vunderink, coördinator Vastgoedinformatie en projectleider BGT voor Enschede/Losser. “Wij waren op 29 september 2009 de eerste gemeente die van de applicatie gebruik maakte.”

Bouwkavels

De methode van perceelvorming op basis van voorlopige grenzen is erg geschikt voor bouwprojecten. Zo kan een bouwkavel al aan de toekomstige bewoner worden overgedragen met een definitief perceelnummer, terwijl de definitieve grens pas na de bouw wordt bepaald. “Het grote voordeel hiervan”, zegt Vunderink, “is de snelheid van handelen en de snelle beschikbaarheid van de kadastrale gegevens. Wij willen de koper van een bouwkavel snel van dienst zijn met de juiste gegevens -correcte oppervlakte- van het perceel dat is gekocht. Ná het tekenen van de voorlopige koopakte en vóór aktepassering vindt deze afsplitsing plaats. Vanaf dat moment zullen er geen wijzigingen meer komen wat betreft de kavelgrenzen. Aansluitend wordt dan ook vaak direct met de bouw gestart.”

Wetswijziging

De oude werkwijze waarin een gedeelte van een perceel wordt overgedragen bestaat ook nog steeds. Sinds de wijziging van de Kadasterwet per 1 januari 2015 geldt hiervoor wel een extra voorwaarde. De notaris moet in zo’n geval een tekening bij de overdrachtsakte voegen met daarop het verloop van de nieuwe grens. Bij binnenkomst van de akte vormt het Kadaster op basis van de zogeheten administratieve grens nieuwe percelen, voordat de overdracht verwerkt wordt in de kadastrale registratie. Ook in dit geval krijgt de nieuwe eigenaar tegenwoordig dus een geheel kadastraal perceel op naam.

Splitsen vooraf

Ook is het nog steeds mogelijk om het over te dragen perceelsgedeelte vooraf te laten opmeten. Het Kadaster verzorgt de meting en vormt nieuwe percelen uit het oorspronkelijke perceel. Het is een uitstekende methode wanneer voor de overdracht al exact bekend is waar de nieuwe grens ligt. In de meeste landen is dit zogeheten ‘splitsen vooraf’ de enige toegestane methode.

Ervaringen

Perceelvorming op basis van voorlopige grenzen is een dus een derde methode van perceelsplitsing. Deze methode heeft als voordeel dat de definitieve grens in het terrein nog niet aangewezen hoeft te worden op het moment van splitsen. Vunderink is tevreden dat hij als klant heeft mogen meedenken over de ontwikkeling van het nieuwe proces. Maar hij heeft ook nog enkele wensen, bijvoorbeeld over de tariefstelling ten opzichte van de alternatieve methoden en over de oppervlaktebepaling. En hij zou graag (kosteloos) percelen kunnen verenigen. Heldere klantsignalen, die het Kadaster meeneemt in de doorontwikkeling van methoden en applicaties rondom voorlopige kadastrale grenzen.