Kwartaalbericht Agrarische grondmarkt

2018 - 2e kwartaal

Landelijk overzicht

De gemiddelde agrarische grondprijs in Nederland is in het eerste kwartaal van 2018 uitgekomen op 59.900 euro per ha (figuur 1). Dat is vrijwel gelijk aan de gemiddelde prijs over heel 2017 (59.500 euro per ha), maar 2% lager dan de prijs in het vierde kwartaal van 2017 (61.200 euro per ha).

Prijzen van bouwland en grasland

De gemiddelde prijs van bouwland is in het tweede kwartaal van 2018 met 1,4% gestegen (ten opzichte van het eerste kwartaal van 2018) tot 66.700 euro per hectare (figuur 1). De prijs van grasland is met 55.800 euro per hectare in het tweede kwartaal van 2018 praktisch gelijk aan de prijs in het eerste kwartaal, terwijl de prijs van snijmaïsland met bijna 2% is gedaald tot 62.200 euro per hectare in het tweede kwartaal. Dit grondgebruik is niet afzonderlijk in figuur 1 opgenomen, maar is onderdeel van het totaalcijfer van landbouwgrond.

Prijs (euro per hectare) onverpacht gras- en bouwland en totaal (gras-, bouw- én maïsland samen), 2015Q3 -2018Q2 (per kwartaal)

Figuur 1     Prijs (euro/ha) onverpacht gras- en bouwland en totaal (gras-, bouw- én maïsland samen), 2015Q3 -2018Q2 (per kwartaal)
Bron: Kadaster/RVO.nl/Wageningen Economic Research.

Grondmobiliteit

In het tweede kwartaal van 2018 is ongeveer 9.100 hectare landbouwgrond verhandeld, evenveel als in het tweede kwartaal van 2017 (figuur 2). Gemeten over de laatste vier kwartalen (2017Q3 tot en met 2018Q2) is in totaal 35.400 hectare grond in andere handen overgegaan.De omvang is vrijwel gelijk aan de mobiliteit in dezelfde periode een jaar eerder (2016Q3-2017Q2). De relatieve grondmobiliteit – het verhandeld areaal afgezet tegen het totaal areaal landbouwgrond – over de vier laatste kwartalen komt uit op 2,0%.

Grondmobiliteit (hectare) onverpachte agrarische grond in Nederland, 2015Q3-2018Q2 (per kwartaal)

Figuur 2     Grondmobiliteit (ha) onverpachte agrarische grond in Nederland, 2015Q3-2018Q2 (per kwartaal)
Bron: Kadaster/RVO.nl/Wageningen Economic Research.

Overzicht Landsdelen

Aan de hand van vier landsdelen wordt een indruk gegeven van de regionale verscheidenheid in de agrarische grondmarkt. Deze landsdelen zijn opgebouwd uit de veertien groepen van landbouwgebieden (zie verantwoording). Landsdeel Zuid kent meestal de hoogste gemiddelde grondprijzen (zie figuur 3), vanaf 2012 gemiddeld 16% boven het Nederlandse gemiddelde. Landbouwgrond in landsdeel Noord is het laagst geprijsd, gemiddeld 16% onder het landelijk niveau (van 2012 tot nu).

Kaart 1     Agrarische grondprijs (euro per hectare) en mobiliteit (hectare) per landsdeel vergeleken met het totale areaal cultuurgrond, 2e kwartaal 2018

Bron: Kadaster/RVO.nl/Wageningen Economic Research.

Landsdeel Noord

De gemiddelde agrarische grondprijs in landsdeel Noord is in het tweede kwartaal van 2018 opnieuw gedaald, zij het licht met 1,5% tot 54.200 euro per hectare (kaart 1 en figuur 3). Dat is nog bijna 4% boven de grondprijs over heel 2017 van 52.200 euro per hectare.
In de laatste vier kwartalen (2017Q3-2018Q2) is in landsdeel Noord 9.400 hectare landbouwgrond verhandeld (figuur 2). Dat is een fractie (1%) meer dan het jaar daarvoor (2016Q3-2017Q2). De relatieve grondmobiliteit– het verhandeld areaal afgezet tegen het totaal areaal landbouwgrond – over de laatste vier kwartalen bedroeg 1,7%.

Landsdeel Oost

De gemiddelde agrarische grondprijs in landsdeel Oost is in het tweede kwartaal van 2018 niet veranderd (kaart 1 en figuur 3). De grondprijs komt in dit kwartaal met 59.700 euro per hectare overeen met het gemiddelde prijspeil in 2017, althans als het bijzondere derde kwartaal niet wordt meegenomen.
In de laatste vier kwartalen (2017Q3-2018Q2) is in landsdeel Oost 11.300 hectare grond verhandeld (figuur 2). In vergelijking met het jaar daarvoor (2016Q3-2017Q2) is de mobiliteit met 1.500 hectare (15%) toegenomen. De relatieve grondmobiliteit – het verhandeld areaal afgezet tegen het totaal areaal landbouwgrond – is gestegen van 1,8% tot 2,1%.

Prijs (euro per hectare) onverpacht agrarische grond (gras-, bouw- en maïsland samen) naar landsdeel 2015Q3-2018Q2 (per kwartaal)

Figuur 3     Prijs (euro per hectare) onverpacht agrarische grond (gras-, bouw- en maïsland samen) naar landsdeel 2015Q3-2018Q2 (per kwartaal)

Bron: Kadaster/RVO.nl/Wageningen Economic Research.

Landsdeel West

De gemiddelde agrarische grondprijs is na de vrij sterke daling in het eerste kwartaal, het tweede kwartaal van 2018 met 4% gestegen tot 59.000 euro per hectare (kaart 1 en figuur 3). Dat is iets boven het jaargemiddelde van 2017 van 58.500 euro per hectare.
De grondmobiliteit is in landsdeel West aanzienlijk afgenomen (figuur 2): van 5.600 hectare in de periode 2016Q3-2017Q2 tot 4.700 hectare over de laatste vier kwartalen (2017Q3-2018Q2), een vermindering van 16%. De relatieve grondmobiliteit - de verhouding tussen de verhandelde landbouwgrond en het totaal areaal landbouwgrond – is omlaaggegaan van 2,6% naar 2,2%.

Landsdeel Zuid

In landsdeel Zuid is de gemiddelde agrarische grondprijs in het tweede kwartaal van 2018 met 5% toegenomen tot 71.200 euro per hectare (kaart 1 en figuur 3). Dat is 7% hoger dan de grondprijs over heel 2017 van 66.500 euro per hectare.
Het verhandeld areaal landbouwgrond is in landsdeel Zuid met 6% gedaald (figuur 2): van 10.600 hectare over 2016Q3-2017Q2 tot 10.000 hectare over de laatste vier kwartalen (2017Q3-2018Q2). De relatieve grondmobiliteit - de verhouding tussen de verhandelde landbouwgrond en het totaal areaal landbouwgrond – is afgenomen van 2,2% tot 2,1%.

Verantwoording

Agrarische grondprijs

De agrarische grondprijs is de prijs van vrij beschikbare landbouwgrond gekocht door agrariërs. Aan de basis van de berekening van de grondprijs staan de transacties in het eigendomsregister van het Kadaster, aangevuld met informatie over de agrarische sector. Voor het bepalen van de agrarische grondprijs zijn de verhandelde percelen op de volgende kenmerken geselecteerd:

  • koper heeft een landbouwbedrijf
  • grasland, bouwland, snijmaïs
  • soort overdracht is koop-verkoop
  • zakelijk recht is volle eigendom
  • geen opstallen
  • geen reguliere pachtovereenkomst of erfpacht
  • geen familierelatie
  • oppervlak perceel groter dan 0,25 ha
  • de koopsom is groter dan 1 euro

Verhandelde percelen met extreem hoge en lage prijzen zijn volgens een statistische methodiek uitgesloten.

Agrarische grondmobiliteit

De agrarische grondmobiliteit – het verhandelde areaal landbouwgrond – geeft aan hoeveel agrarische grond is verhandeld op de vrije markt. Aan de basis van de berekening van de grondmobiliteit staan de transacties in het eigendomsregister van het Kadaster, aangevuld met informatie over de agrarische sector. Voor het bepalen van de agrarische grondmobiliteit zijn de verhandelde percelen op de volgende kenmerken geselecteerd:

  • grasland, bouwland, snijmaïs, bollenland, boomkwekerij, fruitteelt en overig tuinland
  • soort overdracht is koop-verkoop
  • zakelijk recht is volle eigendom
  • geen familierelatie
  • oppervlak perceel groter dan 0,25 hectare
  • de koopsom is groter dan 1 euro

Landsdelen

De vier landsdelen in kaart 1 en figuur 3 zijn opgebouwd uit de veertien groepen van landbouwgebieden:

  • Landsdeel Noord: Bouwhoek en Hogeland, Veenkoloniën en Oldambt en Noordelijk Weidegebied
  • Landsdeel Oost: Oostelijk Veehouderijgebied, Centraal Veehouderijgebied, IJsselmeerpolders en Rivierengebied
  • Landsdeel West: Westelijk Holland, Waterland en Droogmakerijen, Hollands/Utrechts Weidegebied
  • Landsdeel Zuid: Zuidwestelijk Akkerbouwgebied, Zuidwest-Brabant, Zuidelijk Veehouderijgebied en Zuid-Limburg

Contact

Wageningen Economic Research
Persvoorlichting
Yvonne Fernhout

T

070-335 83 38

E

yvonne.fernhout

www.wur.nl/economic-research

https://server1.dm-s.nl/images/templates/kadaster/spacer28.gif

https://server1.dm-s.nl/images/user/241/e285af439a1c0dcae5e8bc17138a6818.jpg


Kadaster
Woordvoerder
Jolanda Bouwens

T

088-183 32 94

E

mail naar kadaster.nl

www.kadaster.nl

https://server1.dm-s.nl/images/templates/kadaster/spacer28.gif

https://server1.dm-s.nl/images/templates/kadaster/kadaster.jpg