Kwartaalbericht Agrarische grondmarkt

2018 - 1e kwartaal

Landelijk overzicht

De gemiddelde agrarische grondprijs in Nederland is in het eerste kwartaal van 2018 uitgekomen op 59.900 euro per ha (figuur 1). Dat is vrijwel gelijk aan de gemiddelde prijs over heel 2017 (59.500 euro per ha), maar 2% lager dan de prijs in het vierde kwartaal van 2017 (61.200 euro per ha).

Prijzen van bouwland en grasland

De prijsdaling is bepaald door grasland. Zo is de gemiddelde prijs van grasland in het eerste kwartaal van 2018 met 3,5% afgenomen (ten opzichte van het vierde kwartaal van 2017) tot 55.900 euro per ha (figuur 1). Daarentegen is de gemiddelde prijs van bouwland met 65.800 euro per ha in het eerste kwartaal praktisch gelijk gebleven aan die in het vierde kwartaal van 2017 (figuur 1).

Figuur 1     Prijs (euro/ha) onverpacht gras- en bouwland en totaal (gras-, bouw- én maïsland samen), 2015Q2 -2018Q1 (per kwartaal)
Bron: Kadaster/RVO.nl/Wageningen Economic Research.

Grondmobiliteit

In het eerste kwartaal van 2018 is 11% meer grond verhandeld dan in hetzelfde kwartaal het jaar daarvoor, respectievelijk 9.900 ha en 8.900 (figuur 2). Door het seizoenpatroon - waarbij de handel in het derde kwartaal op een laag pitje staat - is een vergelijking met het voorgaande kwartaal niet zinvol. In de laatste vier kwartalen (2017Q2-2018Q1) is in totaal 35.300 ha verhandeld, wat vrijwel gelijk is aan de mobiliteit in dezelfde periode een jaar eerder (2016Q2-2017Q1). De relatieve grondmobiliteit – het verhandeld areaal afgezet tegen het totaal areaal landbouwgrond – komt uit op 2,0%.

Figuur 2     Grondmobiliteit (ha) onverpachte agrarische grond in Nederland, 2015Q2-2018Q1 (per kwartaal)
Bron: Kadaster/RVO.nl/Wageningen Economic Research.

Overzicht Landsdelen

Aan de hand van vier landsdelen wordt een indruk gegeven van de regionale verscheidenheid in de agrarische grondmarkt. Deze landsdelen zijn opgebouwd uit de veertien groepen van landbouwgebieden (zie verantwoording). Landsdeel Zuid kent meestal de hoogste gemiddelde grondprijzen (zie figuur 3), vanaf 2012 gemiddeld 16% boven het Nederlandse gemiddelde. Landbouwgrond in landsdeel Noord is het laagst geprijsd, gemiddeld 16% onder het landelijk niveau (van 2012 tot nu).

Kaart 1     Agrarische grondprijs (euro/ha) en mobiliteit (ha) per landsdeel vergeleken met het totale areaal cultuurgrond, 1e kwartaal 2018

Bron: Kadaster/RVO.nl/Wageningen Economic Research.

Landsdeel Noord

De gemiddelde agrarische grondprijs in landsdeel Noord is na de forse stijging in het laatste kwartaal van 2017, in het eerste kwartaal van 2018 licht gedaald (met 4%) tot 55.000 euro per ha (kaart 1 en figuur 3). Dat is nog ruim 5% boven de grondprijs over heel 2017 van 52.200 euro per ha.

In de laatste vier kwartalen (2017Q2-2018Q1) is in landsdeel Noord 9.500 ha landbouwgrond verhandeld (figuur 2). Dat is 350 ha (4%) meer dan het jaar daarvoor (2016Q2-2017Q1). De relatieve grondmobiliteit – het verhandeld areaal afgezet tegen het totaal areaal landbouwgrond – is toegenomen van 1,6% tot 1,7%.

Landsdeel Oost

In landsdeel Oost is de gemiddelde agrarische grondprijs in het eerste kwartaal van 2018 gelijk aan die in het voorgaande kwartaal: 59.900 euro per ha (kaart 1 en figuur 3). Dat komt overeen met het gemiddelde prijspeil in 2017, althans als het bijzondere derde kwartaal niet wordt meegenomen.

In de laatste vier kwartalen (2017Q2-2018Q1) is in landsdeel Oost 10.600 ha grond verhandeld (figuur 2), evenveel als het jaar daarvoor (2016Q2-2017Q1). De relatieve grondmobiliteit – het verhandeld areaal afgezet tegen het totaal areaal landbouwgrond – beloopt in het afgelopen jaar 2,0%.

Figuur 3     Prijs (euro/ha) onverpacht agrarische grond (gras-, bouw- en maïsland samen) naar landsdeel 2015Q2-2018Q1 (per kwartaal
Bron: Kadaster/RVO.nl/Wageningen Economic Research.

Landsdeel West

De gemiddelde agrarische grondprijs is in landsdeel West in het afgelopen kwartaal vrij sterk gedaald (met 8%) tot 56.700 euro per ha (kaart 1 en figuur 3). Daarmee ligt de prijs ook onder het jaargemiddelde van 2017 van 58.500 euro per ha.

De grondmobiliteit is in landsdeel West fors afgenomen (figuur 2): van 5.900 ha in de periode 2016Q2-2017Q1 tot 4.500 ha over de laatste vier kwartalen (2017Q2-2018Q1), een vermindering met bijna een kwart. De relatieve grondmobiliteit - de verhouding tussen de verhandelde landbouwgrond en het totaal areaal landbouwgrond – is omlaaggegaan van 2,7% tot 2,1%.

Landsdeel Zuid

In landsdeel Zuid is de gemiddelde agrarische grondprijs in het eerste kwartaal van 2018 uitgekomen op 67.800 euro per ha, een fractie hoger dan die in het laatste kwartaal van 2017 (kaart 1 en figuur 3), en iets hoger dan die over heel 2017 van 66.500 euro per ha.

Het verhandeld areaal landbouwgrond is in landsdeel Zuid met 8% gestegen (figuur 2): van 9.900 ha over 2016Q2-2017Q1 tot 10.700 ha over de laatste vier kwartalen (2017Q2-2018Q1). De relatieve grondmobiliteit - de verhouding tussen de verhandelde landbouwgrond en het totaal areaal landbouwgrond – is toegenomen van 2,1% tot 2,3%.

Verantwoording

Agrarische grondprijs

De agrarische grondprijs is de prijs van vrij beschikbare landbouwgrond gekocht door agrariërs. Aan de basis van de berekening van de grondprijs staan de transacties in het eigendomsregister van het Kadaster, aangevuld met informatie over de agrarische sector. Voor het bepalen van de agrarische grondprijs zijn de verhandelde percelen op de volgende kenmerken geselecteerd:

  • koper heeft een landbouwbedrijf
  • grasland, bouwland, snijmaïs
  • soort overdracht is koop-verkoop
  • zakelijk recht is volle eigendom
  • geen opstallen
  • geen reguliere pachtovereenkomst of erfpacht
  • geen familierelatie
  • oppervlak perceel groter dan 0,25 ha
  • de koopsom is groter dan 1 euro

Verhandelde percelen met extreem hoge en lage prijzen zijn volgens een statistische methodiek uitgesloten.

Agrarische grondmobiliteit

De agrarische grondmobiliteit – het verhandelde areaal landbouwgrond – geeft aan hoeveel agrarische grond is verhandeld op de vrije markt. Aan de basis van de berekening van de grondmobiliteit staan de transacties in het eigendomsregister van het Kadaster, aangevuld met informatie over de agrarische sector. Voor het bepalen van de agrarische grondmobiliteit zijn de verhandelde percelen op de volgende kenmerken zijn geselecteerd:

  • grasland, bouwland, snijmaïs, bollenland, boomkwekerij, fruitteelt en overig tuinland
  • soort overdracht is koop-verkoop
  • zakelijk recht is volle eigendom
  • geen familierelatie
  • oppervlak perceel groter dan 0,25 ha
  • de koopsom is groter dan 1 euro

Landsdelen

De vier landsdelen in kaart 1 en figuur 3 zijn opgebouwd uit de veertien groepen van landbouwgebieden:

  • Landsdeel Noord: Bouwhoek en Hogeland, Veenkoloniën en Oldambt en Noordelijk Weidegebied
  • Landsdeel Oost: Oostelijk Veehouderijgebied, Centraal Veehouderijgebied, IJsselmeerpolders en Rivierengebied
  • Landsdeel West: Westelijk Holland, Waterland en Droogmakerijen, Hollands/Utrechts Weidegebied
  • Landsdeel Zuid: Zuidwestelijk Akkerbouwgebied, Zuidwest-Brabant, Zuidelijk Veehouderijgebied en Zuid-Limburg

Contact

Wageningen Economic Research
Persvoorlichting
Yvonne Fernhout

T

070-335 83 38

E

yvonne.fernhout

www.wur.nl/economic-research

https://server1.dm-s.nl/images/templates/kadaster/spacer28.gif

https://server1.dm-s.nl/images/user/241/e285af439a1c0dcae5e8bc17138a6818.jpg


Kadaster
Woordvoerder
Jolanda Bouwens

T

088-183 32 94

E

mail naar kadaster.nl

www.kadaster.nl

https://server1.dm-s.nl/images/templates/kadaster/spacer28.gif

https://server1.dm-s.nl/images/templates/kadaster/kadaster.jpg