Agrarische leegstand in kaart voor provincie Utrecht

Wij onderzochten samen met Wageningen Research hoeveel agrarische bebouwing de afgelopen 15 jaar vrijkwam en hoeveel er de komende 15 jaar nog vrijkomt. Daarnaast gaven we advies door mogelijke oplossingen voor dit leegstandsprobleem aan te dragen.

Waarom is leegstand een probleem?

In de agrarische sector stoppen steeds meer bedrijven. Dat komt onder andere door schaalvergroting, de afschaffing van het melkquotum of het ontbreken van opvolgers. Het gevolg: leegstand. Gebouwen worden niet meer onderhouden en dit maakt het landschap minder aantrekkelijk. Bedrijven en particulieren vestigen zich om deze reden niet snel in het gebied. Om een locatie weer bruikbaar te maken moet vaak veel geïnvesteerd worden. Leegstand werkt ook illegale activiteiten in de hand. Denk aan criminele activiteiten als wietteelt of activiteiten die onwenselijk zijn voor het milieu door bijvoorbeeld geur-, geluids- of verkeersoverlast.

Welke data zijn gebruikt?

Voor het onderzoek maakten wij gebruik van verschillende geografische data en vastgoeddata uit de Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG), Basisregistratie Kadaster (BRK), Kadastrale transacties en het Nationaal Handels Register. Deze bestanden zijn gekoppeld aan bestanden uit het Geografisch Informatiesysteem Agrarische Bedrijven (GIAB) van Wageningen Research (Wageningen Environmental Research/Alterra en Wageningen Economic Research).

Met betrokkenen aan tafel

Naast de data-analyse hebben wij een bijeenkomst georganiseerd met alle belanghebbenden. Partijen die aan tafel zaten waren gemeentes, de Land- en Tuinbouworganisatie (LTO), agrarische adviseurs, erfbetreders, makelaars, banken en taxateurs. Zij kregen hier de kans om te discussiëren over het probleem en mogelijke oplossingen.

Geen oplossing lange termijn

Al gauw werd duidelijk dat niet alleen de boer probleemeigenaar is. Als hij stopt met zijn bedrijf heeft hij veel ruimte ‘over’ waar hij verschillende mogelijkheden mee heeft. Verpachten of verhuren komt veel voor, maar dit biedt geen oplossing voor de lange termijn. Vaak levert dit namelijk niet voldoende geld op om de gebouwen ook te onderhouden of om een nieuwe activiteit te ontplooien. Het probleem rond de leegstand blijft zo bestaan voor gemeentes en provincies.

Inzicht waar maatregelen nodig zijn

Het onderzoek naar agrarische leegstand is relatief snel uitgevoerd. In de zomer van 2016 gaf de provincie Utrecht de opdracht en het rapport is in februari 2017 opgeleverd. De provincie was vooral blij met de kwantitatieve data-analyse; het aantal vierkante meters agrarische leegstand (nu en in de toekomst) en de verdeling over de verschillende regio’s. Dit maakt inzichtelijk waar precies maatregelen nodig zijn.

Loket voor vraag en aanbod

Eén van de aanbevelingen aan de provincie is om het leegstandsprobleem regionaal aan te pakken door middel van een loket dat vraag en aanbod van grond bij elkaar brengt. Hiermee worden de eigenaren van leegstaande gebouwen ondersteund. Gebiedscoöperatie O-gen in Utrecht Oost verkent deze aanpak.

Meer geïnteresseerden

De gebiedscommissies van de provincie Utrecht hebben de opdracht om voor de zomer van 2017 met een concrete aanpak te komen voor de problematiek. Inmiddels zijn meer provincies geïnteresseerd in dit onderzoek. Op dit moment (mei 2017) voeren wij voor de provincies Noord-, en Zuid-Holland een soortgelijke opdracht uit. 

Meer informatie?

Neem dan contact op met onze klantenservice via:

Direct naar de overzichtspagina Landelijke gebiedsontwikkeling