De woningmarkt verduurzamen: welk plan werkt?

22 januari 2019

Energie besparen, hoosbuien en hitte het hoofd bieden, woningen gasloos maken, nieuwe energie opwekken. Welke plannen voor verduurzaming van de woningmarkt zijn haalbaar en hoe meet je of ze werken?

Verantwoordelijk voor immense opgave

Het Kadaster bracht eind vorig jaar tijdens regionale kennissessies overheden, bouwers, makelaars en corporaties samen om van elkaar te leren. Bovendien helpen gegevens van het Kadaster om te onderzoeken welk plan op welke plek haalbaar is. “Alle partijen zien de immense opgave en voelen de verantwoordelijkheid”, aldus Ramona van Marwijk, senior adviseur Maatwerk en Advies Kadaster.

Kopzorgen van beleidsmakers

Van Marwijk en haar collega-adviseurs Lars Brugman en Martin Tillema zagen bij beleidsmakers 2 belangrijke kopzorgen: “Hoe krijg ik al die individuele eigenaar-bewoners van een woning mee om maatregelen voor verduurzaming te nemen? Bij woningcorporaties kun je als gemeente gewoon 1 contactpersoon bellen.” De tweede kopzorg is dat er een grote behoefte is aan betrouwbare informatie om plannen te onderbouwen en het effect te meten.

De rol van de makelaar

Onder makelaars is volgens Sjirk de Jong (makelaar en taxateur bij Brandsma De Jong) het kennisniveau nog niet hoog genoeg. “Het primaire doel van een makelaar is het verkopen van een woning. Een aanvullende rol op het gebied van duurzaamheid is op dit moment nog te onduidelijk door gebrek aan kennis.”

Nieuwe kennis, nieuwe afwegingen

Het opdoen en delen van nieuwe kennis zorgt voor nieuwe afwegingen. Van Marwijk: “We kunnen bijvoorbeeld nu de voortgang van energiemaatregelen op straat- of huisniveau nog niet in kaart brengen. Welke woningen hebben gas, welke zijn er vanaf? Dan zou je het Centraal Aansluitingenregister moeten koppelen aan de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) en Basisregistratie Kadaster (BRK). Ook wil je uiteindelijk kunnen meten of een maatregel een besparend effect heeft. Kun je dan de verbruiksgegevens van slimme energiemeters gebruiken, of kom je dan aan de privacy?”

Hoe gaan we dat betalen?

De financiering van de duurzaamheidsmaatregelen is een vraagstuk op zich. Stel, je wilt als gemeente een hele straat tegelijk aanpakken: hoe doe je dat dan als het eigendom zo versnipperd is? Ook heeft niet elke eigenaar genoeg geld om te investeren. Sommige particulieren hebben wel de middelen, maar vinden het te veel gedoe. En wanneer ga je nog investeren? Een woning die een ton waard is, ga je niet voor € 50.000 versleutelen.

Wat denken woningcorporaties?

Woningcorporaties maken ook voortdurend afwegingen om wel of niet te investeren. Elsa Benard, assetmanager deltaWonen, stelt: “Nu is er sprake van krapte op de woningmarkt, maar we kijken naar de toekomstwaarde van een woning. Is de investering die we gaan doen het dan waard?” Daarbij is het altijd belangrijk om ook vooruit te kijken. “Hoe ver gaan we met onderhoud en zijn dit woningen die we over 20-30 jaar nog steeds kunnen verhuren?”

Inzicht dankzij gegevens Kadaster

Om te weten welk plan op welke plek haalbaar is, vormen de gegevens van het Kadaster vaak een startpunt. Wat zijn de kenmerken van de woningen en hun eigenaren? Moeten we met corporaties in gesprek, of vooral met particulieren? Wonen die particulieren er ook zelf of verhuren ze?

Adviseur Van Marwijk: “Als je kijkt naar de huidige energielabels, lijkt de verbeteropgave voor corporaties en grote verhuurders redelijk haalbaar. Particuliere eigenaar-bewoners en kleine verhuurders hebben naar verhouding relatief slechte energielabels. Als je kijkt naar de leeftijd van eigenaren en hun woonduur in de huidige woning, heb je aanknopingspunten voor het moment waarop ze mogelijk gaan verhuizen. Dat zijn natuurlijke momenten voor verbouwingen. Er is niet één aanpak voor alle gemeenten en regio’s. Zo hebben eigenaren in de Randstad meer overwaarde om te investeren in verduurzaming dan in de rest van het land.”

Duurzame betrokkenheid

Een duurzame woningmarkt creëer je niet alleen, dat doe je samen. Volgens Benard van deltaWonen is het inderdaad belangrijk om niet alleen woningcorporaties te betrekken, maar tegelijkertijd ook huisbezitters mee te nemen. “Het antwoord is er nog niet, maar het is prettig om te merken dat de gedachten er zeker al wel zijn.”

Terzake

Dit artikel verschijnt in het Kadastermagazine Terzake van maart 2019. Meer artikelen lezen? Ga naar de pagina Terzake.

Terzake nieuwsbrief ontvangen?

Wilt u maandelijks de digitale Terz@ke in uw mailbox ontvangen? Meldt u zich dan aan voor onze nieuwsbrief.