RD-stenen Catharina Amaliapark in Apeldoorn

De RD-stenen in het Catharina Amaliapark komen uit de plaatsen Vriezenveen, Ubach over Worms, Haaksbergen en Otterlo. Daar werden ze begin vorige eeuw geplaatst als meetpunt van de Rijksdriehoeksmeting (RD). De afdeling Rijksdriehoeksmeting is o.a. verantwoordelijk voor het co√∂rdinatensysteem van Nederland. Landmeters gebruiken deze  punten om hun metingen aan elkaar te koppelen en zo nauwkeurige kaarten te kunnen maken. Een van de taken van het Kadaster is het onderhouden en beheren van dit netwerk van RD-punten.

RD-punten

Door het hele land zijn vanaf het einde van de 19e eeuw ruim 6.000 RD-punten gemaakt. Meestal werd de locatie hiervan gemarkeerd door hoge gebouwen zoals kerktorens. In gebieden waar deze hoge gebouwen ontbraken of niet goed zichtbaar waren, bijvoorbeeld op de Veluwe en in het heuvellandschap van Zuid-Limburg, werden RD-stenen geplaatst. Op dit moment zijn in Nederland nog ruim 450 van deze stenen aanwezig. De functie van de RD-punten wordt steeds meer overgenomen door navigatiesatellieten.

Hoe ging het inmeten in zijn werk?

Om de exacte RD-co√∂rdinaten van het punt te kunnen bepalen, werd boven de steen tijdelijk een hoge houten meettoren gebouwd. Zo kon men boven de bomen uitkijken en met een theodoliet (hoekmeetinstrument) de richtingen meten naar omliggende hoge meetpunten, zoals kerktorens. Onder de steen plaatste men een tegel als extra verzekering. Het gemarkeerde kruis in de steen werd loodrecht boven een kruis in de tegel geplaatst. Mocht de steen uit het lood raken of verdwenen zijn, dan kon deze of een nieuwe steen weer loodrecht boven de tegel worden geplaatst. Zo hoefde men het meetpunt niet helemaal opnieuw in te meten, wat een tijdrovende en dus kostbare zaak was. 
 

Meer informatie over Rijksdriehoeksmeting