Kadaster analyseert verkaveling provincie Zeeland

Zeeland is akkerbouwprovincie nummer 1 van Nederland en ook de veehouderij is sterk. De landbouw is beeldbepalend voor het landelijk gebied. Ook hangt de sociaaleconomische toekomst voor een belangrijk deel samen met de vooruitzichten binnen de landbouw. De provincie wil daarom een grondbeleid vormen dat gebaseerd is op actuele en betrouwbare gegevens. Met name voor het opstellen van de nieuwe Omgevingsvisie. De provincie Zeeland gaf Kadaster en Wageningen Economic Research (WER), voorheen LEI, de opdracht een verkavelingsonderzoek uit te voeren.

De opdracht

De opdracht was een rapport op te stellen dat;

  • inzicht geeft in de verkavelingsstructuur per deelgebied;
  • inzicht geeft in de aankopen van grond door de provincie
  • een verkenning is van de agrosector per deelgebied;
  • de trends in de agrosector beschrijft;
  • de mogelijkheden beschrijft voor het ruilen van gronden;
  • beschrijving geeft van de economische en maatschappelijke voordelen bij aanpassing van de verkavelingssituatie;
  • advies geeft over de inzet van verschillende hulpmiddelen op het gebied van grondruil, zoals een grondbank;
  • advies geeft over strategische keuzes in grondbeleid.


Ook vroeg de provincie advies in hoeverre het ruilen van grond kan bijdragen aan gebiedsontwikkeling en de realisering van beleidsdoelen. Niet alleen beleidsdoelen op het gebied van landbouw, maar bijvoorbeeld ook natuurontwikkeling en waterberging.  

Resultaten

Uit de analyses blijkt dat met name de omvang van de bedrijven, de leeftijdsopbouw en de opvolgingssituatie gunstig zijn. Dat wil zeggen dat de bedrijven groot genoeg zijn om winstgevend te zijn en er relatief jonge bedrijfseigenaren zijn met een opvolger, waardoor het voortbestaan van de bedrijven zekerder is. Daar tegenover staat een ongunstige verkaveling. De kavels van de akkerbouwbedrijven en veehouderijbedrijven liggen erg versnipperd en ver van het bedrijf van de eigenaar. Dit levert hoge bewerkingskosten op en leidt tot veel transport. Hierdoor komt de verkeersveiligheid weer in gevaar en zijn er hogere onderhoudskosten voor wegen. Ook het maatschappelijk wensbeeld van ‘koeien in de wei’ is moeilijker te realiseren.

Adviezen

De onderzoekers bevelen de provincie vrijwillige kavelruil aan, omdat het een moderne vorm van verkavelen is die de voorkeur verdient boven afdwingbare procedures. Door middel van vrijwillig ruilen kunnen zowel particuliere belangen als publieke belangen nagestreefd worden. Een tweede belangrijk advies is om als overheid als gebiedspartner aan tafel te zitten. Een vereiste daarvoor is om tijdig grond aan te kopen om in te zetten als ruilmiddel. De adviezen zijn voor een groot deel overgenomen in de nieuwe beleidsnota van de provincie.

Onze expertise

Het Kadaster is met verschillende partijen in gesprek over nieuwe verkavelingsonderzoeken. Naast analyseren en advies uitbrengen, begeleiden wij als onafhankelijke organisatie ook daadwerkelijke verkavelingsprocessen. Zowel in landelijk als stedelijk gebied. We zijn graag betrokken vanaf de oriëntatiefase tot de uitvoering.

Meer informatie

Voor meer informatie en vragen kunt u vrijblijvend contact opnemen met:

  • Sjoerd Radersma, key-accountmanager, regio Noord (088) 183 33 50
  • Cees Kroon, key-accountmanager, regio West (088) 183 31 04
  • Erco Adelerhof, key-accountmanager regio Oost, (088) 183 49 77
  • Samar Saya, key-accountmanager regio Zuid, (088) 183 50 01