Agrarische verkeersroutes

Iedereen komt ze wel eens tegen: zware, grote landbouwvoertuigen die over smalle plattelandswegen rijden. Elkaar passeren is soms een uitdaging, het gebruik van de berm is vaak noodzakelijk. Om die verkeersonveilige situaties te verminderen of om te besparen op onderhoudskosten, moet je weten welke routes boeren nemen om bij hun gronden te komen. En hoe dat anders zou kunnen. Het Kadaster brengt de verkeersbewegingen van agrariërs in kaart.

Landbouwverkeer

Landbouwverkeer onderscheidt zich op diverse vlakken van andersoortig verkeer. Zo zijn landbouwvoertuigen vaak groter, zwaarder en rijden ze langzamer dan het overige verkeer.

Verkeersbewegingen in beeld

Agrarische verkeersbewegingen laten zich niet goed in beeld brengen door tellingen. Geen dag is immers hetzelfde, al was het maar bijvoorbeeld vanwege de weersomstandigheden. De omvang van agrarische verkeersstromen wordt sterk bepaald door het grondgebruik en de ruimtelijke spreiding van agrarische bedrijven. Het Kadaster brengt deze informatie uit verschillende bronnen bij elkaar. Een controleslag door lokale overheden en agrariërs levert een betrouwbaar beeld op van de agrarische verkeersintensiteit. Dit biedt aanknopingspunten om onderbouwde beleids- en projectkeuzes te maken.

Betere keuzes maken

In verschillende projecten is inmiddels ervaring opgedaan met de aanpak van het Kadaster. Provinciale verkeerskundigen hebben het model gebruikt om te bepalen:

  • welk effect het afsluiten van oversteekpunten over een provinciale weg heeft;
  • welke bedrijven worden benadeeld;
  • hoeveel omrijschade er ontstaat.

In een ander gebied is het model gebruikt om het gesprek met de agrariërs te voeren over de aanleg van een parallelweg naast een drukke provinciale weg. Een andere opdrachtgever heeft de berekeningen gebruikt bij de afweging een gewichtsbeperking in te voeren op een aantal bruggen.

Het effect van herverkaveling

Het Kadaster heeft ook berekend wat het effect is van herverkaveling op landbouwverkeer. Door schaalvergroting en vererving van landbouwbedrijven versnippert het eigendom in de agrarische sector continu. De gronden van boeren liggen daardoor vaak niet meer bij de boerderij. Om hun gronden te bereiken leggen de boeren dan ook veel kilometers af.

Het herverkavelingproject Saasveld-Gammelke in Twente leidt ertoe dat boeren hun gronden dichterbij het bedrijf krijgen en dat kavels groter zijn geworden. Daardoor neemt het aantal landbouwroutes met ongeveer 40% af. Op deze manier draagt verkavelen onder meer bij aan een grotere verkeersveiligheid en vermindering van milieuvervuiling.

Publicaties/links

Onderzoek Verkeersveiligheid Landbouwvoertuigen

Het aantal dodelijke verkeersongevallen in Nederland daalt de laatste jaren, maar dat geldt niet voor ongevallen waarbij landbouwvoertuigen betrokken zijn. Werd in 1987 nog 1% van de verkeersdoden veroorzaakt door een aanrijding met een landbouwvoertuig, in 2012 was dat verdubbeld tot 2 % van het totale aantal verkeersdoden. Dit blijkt uit het onderzoek Verkeersveiligheid landbouwvoertuigen 1987 – 2012 van de Wageningen Universiteit.

Artikel ‘Ruimtelijke effecten van herverkaveling op landbouwverkeer’

Het Kadaster heeft met 2 onderzoeken het effect laten zien van herverkaveling op landbouwverkeer op de openbare weg. Meer over die onderzoeken vindt u in het artikel 'Ruimtelijke effecten van herverkaveling op landbouwverkeer'.

Filmpje ‘Agrarische Verkeersroutes in beeld’

Bekijk het filmpje ‘Agrarische Verkeersroutes in beeld’.

Vragen? 

Voor vragen over maatwerkproducten en advies en ondersteuning bij gebiedsinrichting kunt u contact opnemen met de Klantenservice maatwerk en advies.