100 jaar verkavelen

In het begin van de 20e eeuw waren de productieomstandigheden in de land- en tuinbouw verre van ideaal. Eigendom was sterk versnipperd. In 1916 vond de eerste grondruil plaats op Ameland. Dit was zo'n groot succes dat 8 jaar later, in 1924, de eerste ruilverkavelingswet tot stand kwam.

Van verkavelen naar gebiedsontwikkeling

In de eerste tijd bestond herverkaveling uit niet meer dan herverdeling van gronden met als enig doel versnippering tegen te gaan zodat boeren doelmatiger konden werken. In de loop van de tijd ontwikkelde herverkaveling zich tot een instrument om een breder scala aan ingrepen door te kunnen voeren, zoals het verbeteren van de waterhuishuishouding of het ontsluiten van een gebied. In de loop van de jaren is ongeveer 70% van het landelijk gebied in Nederland op de schop geweest. Daarmee was herverkaveling een van de belangrijkste instrumenten om veranderingen in de agrarische wereld tot stand te brengen, op landschappelijk, economisch én sociaal gebied.

Andere Tijden maakte een mooie uitzending over verkaveling in de jaren '50. Over het ontstaan van moderne boerderijen en economisch boeren. Ook de vrouwen moesten moderniseren. 

Lees ook

Grondpuzzel op Goeree-Overflakkee: voor wat hoort wat
“Wij gunnen de natuur ruimte, als wij windmolens mogen plaatsen”, zo stelden de boeren. “Alleen wie een windmolen plaatst, mag provinciegrond kopen”, stelde de provincie. Zoveel partijen, zoveel belangen. De gemeente en het Kadaster brachten hen aan tafel. Hoe kwamen ze er onderling uit?

Verkavelen: goed voor boer, natuur en treinmachinisten
Gronden ruilen is niet alleen goed voor natuur, recreatie en economie. Het voorkomt ook hartverzakkingen bij machinisten: geen plotseling overstekende tractoren meer. Verkavelaar en treinreiziger Ernst Peter Oosterbroek vertelt.

Geen woorden maar daden na bombardement Rotterdam 1940
Na het bombardement kreeg Rotterdam-centrum een geheel vernieuwd stratenplan. De bouwgronden werden via ruil verdeeld en toegewezen.

Henk Haan: van boerenzoon tot verkavel-expert
Henk Haan was de afgelopen 50 jaar belangenbehartiger en commissievoorzitter bij vele Overijsselse grondruilprojecten.

Hoe herverkavelen boeren hielp na de Watersnoodramp
De kracht van herverkaveling toonde zich op belangrijke momenten. Zoals na de watersnoodramp van 1 februari 1953.

Eerste ruilverkaveling in 1916 op Ameland
100 jaar geleden bestond de landbouwgrond op Ameland uit onhandig kleine stukjes. Grondruil loste de problemen op. En verdubbelde de productiviteit.

Een halve loopbaan in één ruilverkaveling
Meer dan de helft van je loopbaan aan één project werken, dat overkwam twee oud-Kadaster-medewerkers uit Zuid-Holland. Saai? Allerminst...