Onzekerheden en emotie belangrijk bij verkoop vastgoed of grond

Bij aankoop van grond door overheden stellen particuliere grondeigenaren een goede oplossing en een gevoel van eerlijkheid centraal.
Onzekerheden en emotie belangrijk bij verkoop vastgoed of grond

Een goede oplossing en een gevoel van eerlijkheid, dat zijn de belangrijkste redenen van particuliere grondeigenaren om mee te werken aan verkoop van hun grond aan de overheid. Dit stelt Sanne Holtslag-Broekhof in haar proefschrift ‘Dealing with private property for public purposes’ waarop zij op 6 juni promoveerde aan Wageningen University.
Om ruimtelijke ontwikkelingen, zoals nieuwe infrastructuur of woningbouw, te kunnen realiseren is grond nodig. Deze grond moet vaak worden verworven bij particuliere grondbezitters. Een eerlijke grondverwerving wordt door zowel eigenaren als verwervers, gerelateerd aan rechtvaardigheid, juistheid en gelijkheid.

Onzekerheden, emotie en verwachtingen

Tijdens het verkoopproces zijn er veel onzekerheden voor eigenaren. Verkopen van eigendom is bovendien een echte gevoelskwestie. Eigenaren handelen daarom op basis van verwachtingen. Zo weerhoudt het risico te eindigen zonder vervangende grond veel eigenaren ervan de onderhandeling op onteigening te laten aankomen. Toch is onteigening niet een slechte optie: een vergelijking tussen het laatste bod bij de vrijwillige onderhandelingen en de uiteindelijke schadeloosstelling in de rechtbank laat zien dat de gerechtelijke schadeloosstelling bij onteigening vaak fors hoger is (gemiddeld 52% meer) dan het laatste bod.

Handvatten voor overheden

Overheden richten zich sinds de economische crisis in toenemende mate op een faciliterend grondbeleid, waarbij gemeenten wel bestemmingsplannen maken, maar derden (zoals ontwikkelaars of woningcorporaties) verantwoordelijk zijn voor de realisatie. Maar overheden hebben vaak weinig ervaring met samenwerking met particuliere eigenaren. De inzichten uit dit onderzoek geven handvatten voor overheden om op een effectieve en rechtmatige manier om te gaan met privaat eigendom tijdens ruimtelijke ontwikkelingen. Inzicht in de verschillende belangen en flexibiliteit in de aanpak zijn hierbij van centraal belang.

Promotie

Sanne Holtslag-Broekhof heeft een bachelor landschapsarchitectuur en de master ruimtelijke planning aan Wageningen University gedaan. Sinds haar afstuderen werkt ze bij het Kadaster. Ze combineerde haar werk met het schrijven van het promotieonderzoek. Vanuit haar interesse voor planologie koos ze ervoor om zich te richten op het eigenaarschap van grond.


Geïnteresseerd in dit onderwerp? Bekijk het volledige proefschrift.